gora


 


Poprzednia strona

Powrót na stronę główną

Następna strona

Scenariusz | Przebieg zajęć | Materiały dla ucznia


Scenariusz lekcji przyrody
w klasie IV - Określamy kierunki świata

 Scenariusz.

Lekcji przyrody w kl. IV.

Dział programu: Przyroda i jej elementy.

Temat: Określamy kierunki świata (lekcja w terenie).  Przyroda najbliższej okolicy.

Cele operacyjne w kategoriach czynności ucznia.

  1. Poziom wiadomości.

  • poda uproszczoną definicję widnokręgu i linii widnokręgu.

  • wymieni nazwy kierunków głównych.

  • wyjaśni zależność wielkości widnokręgu od wysokości miejsca obserwacji zabudowy.

  • poda sposób wyznaczania kierunku północnego w słoneczny dzień. 

  1. Poziom umiejętności. 

  • wskaże w terenie otwartym widnokrąg i linię widnokręgu.

  • określi jego kształt.

  • narysuje widnokrąg oraz zaznaczy miejsce obserwacji i widziane obiekty.

  • wyznaczy przybliżony kierunek północny za pomocą Słońca.

  • wyznaczy pozostałe kierunki główne, znając kierunek północny.

  • określi kierunki różnych obiektów w stosunku do miejsca obserwacji. 

Cele wychowawcze.

  1. Zainteresowania: uczestnictwo w działaniu przez obserwację i ćwiczenia.

  2. Postawy: rozwijanie dociekliwości poznawczych. Metody i techniki pracy: 

  • obserwacja bezpośrednia,

  • ćwiczenia terenowe,

  • instrukcja

  • praktyczne rozwiązywanie zadań.

Środki dydaktyczne: 

  • obiekty i znaki w przyrodzie,

  • zegarek, szkicownik, instrukcja. 

Formy pracy:

  • z całą klasą,

  • indywidualna,

  • zespołowa. 

Przeznaczenie: lekcja w terenie. 

Czas realizacji: 45 minut. 

Do Góry

Przebieg zajęć

Planowanie i przygotowanie.

  1. Przypomnienie nazw kierunków głównych oraz wyjaśnienie pojęcia widnokręgu. Zapoznanie uczniów z wyznaczeniem kierunku pn. za pomocą Słońca i cienie w południe (1200).

  2. Podzielenie uczniów na grupy, przydzielenie funkcji osobom w grupach oraz podanie instrukcji. 

Przeprowadzenie.

  1. Po zapoznaniu się z instrukcją uczniowie wyznaczają kierunek pn., określają kierunki różnych obiektów w stosunku do miejsca obserwacji oraz spostrzeżenia zapisują w szkicownikach.

  2. Wykonują czynności związane z obserwacją widnokręgu, zastanawiają się i udzielają odpowiedzi na postawione pytania:

  • jak daleko sięga twój wzrok ?

  • wymień obiekty, które znajdują się w zasięgu twojego wzroku,

  • co przeszkadza ci dojrzeć linię gdzie niebo "styka się" z Ziemią ?

  • jak kształt ma widnokrąg ?

  1. Uczniowie po udzieleniu odpowiedzi przystępują do wykonania szkicu widnokręgu, zaznaczając na nim miejsca obserwacji oraz kilka widocznych obiektów.

  2. Uczniowie udają się do następnego punktu obserwacyjnego, znajdującego 300 m dalej na wzniesieniu i otwartej przestrzeni. W czasie przejścia obserwowali widnokrąg. Następnie weszli na wzniesienie i opisali zmiany, jakie zaszły na widnokręgu. Uzgodnili odpowiedzi na pytania:

  • czy widnokrąg zmienia się ?

  • gdzie znajduje się obserwator ?

  • od czego zależy wielkość widnokręgu ?

  1. Przedstawienie szkicu widnokręgu przez sprawozdawców grup z zaznaczonymi obiektami przyrodniczymi oraz zaznaczoną linią widnokręgu.

  2. Porównują wyniki obserwacji na obu punktach obserwacyjnych i formułują wnioski wynikające z przeprowadzonych obserwacji np.:

  • oglądany z jednego miejsca obszar powierzchni Ziemi nazywamy widnokręgiem.

  • linię pozornego zetknięcia się nieba z Ziemią nazywamy linią widnokręgu.

  • obserwator znajduje się zawsze w środku widnokręgu.

  • wielkość widnokręgu zależy od wysokości miejsca obserwacji i zabudowy.

  • wymienili obiekty znajdujące się na pn., pd., wsch., zach., od miejsca obserwacji. 

Podsumowanie.

  1. Uczniowie wypowiadają się na tematy:

  • sposobu pracy w zespołach,

  • czy podobają się im zajęcia w terenie ?

  • czego nauczyli się w czasie zajęć terenowych ?

  1. Ocena własnej pracy i ocena pracy w grupach.

Do Góry

Materiały dla ucznia.

Instrukcja.

Zadanie 1. Równo o 12 zatrzymaj się. Zaznacz swoje miejsce obserwacji i stań tyłem do Słońca obserwując swój cień. Wskaż ręką kierunek pn., a potem pozostałe kierunki. Przećwicz to kilka razy. Zapamiętaj wyznaczony kierunek pn.

Zadanie 2. Wymień obiekty znajdujące się na północ, południe, wschód i zachód od twojego miejsca obserwacji. Zapisz je w szkicowniku.

Zadanie 3. Stojąc na boisku szkolnym obserwuj wszystko co znajduje się w polu twojego widzenia. Odpowiedz na pytanie: 

  1. jak daleko sięga twój wzrok ?

  2. wymień obiekty, które znajdują się w polu twojego widzenia

  3. co przeszkadza ci dojrzeć linię, gdzie niebo "styka się" z Ziemią ?

  4. jaki kształt ma obserwowany widnokręgu ?

Zadanie 4. Wykonajcie wspólnie szkic obserwo- wanego widnokręgu, zaznacz na nim miejsce obserwacji, linię widnokręgu oraz kilka widocznych obiektów.

Zadanie 5. Udaj się z całą klasą na widoczne z boiska szkolnego wzniesienie. W czasie przejścia obserwuj obiekty widoczne na linii widnokręgu. Następnie wejdź na miejsce wyżej położone i ustnie opisz zmiany, jakie zaszły w polu twojej obserwacji. Uzgodnijcie wspólnie rozwiązywanie zadań:

  1. czy widnokrąg się zmienia ?

  2. gdzie znajduje się obserwator ?

  3. od czego zależy wielkość widnokręgu ?

  4. czy rzeczywiści niebo styka się z Ziemią ? 

Zadanie 6. Porównaj wyniki obserwacji widnokręgu w różnych miejscach i przedstaw wnioski uzupełniając zdania: 

  1. oglądany z jednego miejsca obszar powierzchni Ziemi nazywamy ........................ .

  2. linię pozornego zetknięcia się Ziemi z niebem nazywamy ........................ .

  3. obserwator zawsze znajduje się ................... widnokręgu.

  4. wielkość widnokręgu zależy od ..................... obserwacji i ..................... .

  5. na północ od boiska znajdują się ..................... .

  6. na zachód od boiska znajdują się ..................... .

Do Góry


Poprzednia strona

Powrót na stronę główną

Następna strona